Rolety zewnętrzne a sen: ile światła przepuszczają?

W połowie czerwca słońce w Polsce wschodzi około czwartej rano. Sypialnia z oknem na wschód robi się wtedy jasna na długo przed budzikiem. Rolety zewnętrzne kupuje się z założeniem, że po ich opuszczeniu zapadnie pełna ciemność. Efekt bywa jednak różny, bo decyduje o nim nie sama osłona, lecz kilka szczegółów konstrukcji i montażu.

Ile światła przepuszcza roleta zewnętrzna po pełnym zamknięciu?

Roleta z nieperforowanym pancerzem, domknięta do samego dołu i osadzona w dopasowanych prowadnicach, przepuszcza tak niewiele światła, że o świcie jest w pokoju równie ciemno jak w nocy. Aluminiowe lamele wypełnione pianką poliuretanową nie przepuszczają promieni.

Część rolet ma jednak lamele perforowane, czyli z rzędami otworów służących do wietrzenia bez podnoszenia osłony. Odsłaniają się one dopiero przy lekkim uniesieniu pancerza, więc po pełnym domknięciu zaciemnienie jest niemal całkowite, a kilka centymetrów luzu wpuszcza już rozproszone światło. Planując montaż rolet zewnętrznych w sypialni, warto ustalić wariant lameli przed złożeniem zamówienia.

Dlaczego nawet kilka luksów w sypialni psuje sen?

Wystarczy kilka luksów, ponieważ organizm rejestruje światło także przy zamkniętych powiekach. W badaniach nad rytmem dobowym reakcję zegara biologicznego wywoływało już 5 do 10 luksów. Jeden luks przez całą noc nie obniżał wprawdzie poziomu melatoniny, ale zwiększał fragmentację snu, czyli liczbę krótkich wybudzeń, których rano się nie pamięta.

Im jaśniej, tym szerszy zakres skutków. W badaniu opublikowanym w PNAS wystarczyła jedna noc przy 100 luksach, czyli przy przygaszonej lampie sufitowej, żeby wzrosło nocne tętno, a nad ranem pogorszyła się wrażliwość na insulinę.

Którędy światło przedostaje się do pokoju przy zamkniętej rolecie?

Odpowiadają za to cztery miejsca: otwory w lamelach i trzy styki elementów osłony. Roleta zewnętrzna składa się ze skrzynki, pancerza z listwą dolną i dwóch prowadnic, a każdy z nich może zostawić szczelinę:

• Perforacja odsłania się, gdy pancerz nie zostanie domknięty do samego dołu.
• Prowadnice z nadmiernym luzem przepuszczają wąskie pasma światła.
• Listwa dolna, która nie przylega równo do parapetu, zostawia jasną szczelinę.
• Skrzynka natynkowa bywa nieszczelna od strony pomieszczenia.

Pojedyncze prześwity wyglądają niewinnie, ale razem rozjaśniają pokój ponad próg istotny dla snu. Trzy z nich wynikają z jakości pomiaru i montażu, a pierwszy z wyboru wariantu lameli.

Czym roleta zewnętrzna różni się od zasłon zaciemniających?

Różnica polega na tym, po której stronie szyby zatrzymywane jest światło. Osłony wewnętrzne wyłapują promienie dopiero po przejściu przez szybę, więc powietrze przy oknie zdąży się nagrzać. Zasłona na karniszu nie przylega też do ściany, więc światło obchodzi ją górą i bokami, a pancerz rolety pracuje w prowadnicach na całej wysokości otworu.

Jak dobrać roletę do sypialni, żeby faktycznie było ciemno?

Zacznij od decyzji o perforacji, bo to ona najmocniej wpływa na efekt. Gdy w pokoju śpi dziecko albo osoba pracująca zmianowo, lepszym wyborem będą rolety bez perforacji, a do wietrzenia wystarczy uchylone okno. Perforację warto zostawić pokojom dziennym, gdzie chodzi o prywatność, nie o mrok.

Druga kwestia to typ zabudowy i dokładność pomiaru. Rolety podtynkowe chowają skrzynkę w elewacji, co ogranicza prześwity od strony pokoju, a w istniejących budynkach stosuje się modele elewacyjne. Osłony powstają pod wymiar konkretnego otworu, więc to od pomiaru zależy, czy prowadnice przylegną, a listwa dolna równo osiądzie na parapecie. Jeśli chcesz, żeby o piątej rano było w sypialni tak samo ciemno jak o pierwszej w nocy, umów pomiar u lokalnego wykonawcy i ustal wariant pancerza przed podpisaniem umowy.